सोलापूर प्रतिनिधी तेज न्यूज
उजनी धरण परिसरात प्रस्तावित AI डेटा सेंटर, न्यूक्लियर रिॲक्टर, ग्रीन हायड्रोजन आणि सोलर प्रकल्पांवरून आता विरोधाची धार वाढू लागली आहे. या प्रकल्पांमुळे उजनीच्या पाण्यावर अवलंबून असलेल्या शेतकरी, मच्छीमार आणि स्थानिक नागरिकांच्या भवितव्याबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत. खासदार धैर्यशील मोहिते-पाटील यांनी या प्रस्तावित प्रकल्पांबाबत यापूर्वीच विरोधाची भूमिका मांडली होती. त्यानंतर आता आमदार रोहित पवार यांनीही स्थानिक शेतकरी आणि मच्छीमार बांधवांची भेट घेत त्यांच्या समस्या जाणून घेतल्या आहेत. त्यामुळे उजनीच्या प्रकल्पांवरील चर्चा पुन्हा ऐरणीवर आली आहे.
उजनी धरण हे सोलापूर जिल्ह्यासह पुणे आणि अहिल्यानगर जिल्ह्यांतील शेती, पिण्याचे पाणी आणि मच्छीमारीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. धरणाच्या पाण्यावर अनेक शेतकऱ्यांची शेती अवलंबून आहे, तर मच्छीमारी हा अनेक कुटुंबांच्या उदरनिर्वाहाचा प्रमुख आधार आहे. अशा परिस्थितीत धरण परिसरात मोठ्या प्रमाणावर पाणी आणि ऊर्जा वापरणारे प्रकल्प उभारण्याच्या प्रस्तावामुळे स्थानिकांच्या मनात चिंता निर्माण झाली आहे.
सोलापूर, पुणे आणि अहिल्यानगर जिल्ह्यांतील शेतकरी व मच्छीमार बांधवांनी आमदार रोहित पवार यांची भेट घेऊन आपल्या अडचणी मांडल्या. प्रस्तावित प्रकल्पांमुळे शेती, मच्छीमारी आणि रोजगारावर परिणाम होण्याची भीती त्यांनी व्यक्त केली. या प्रश्नाचा सखोल अभ्यास केला जाईल, तसेच शेतकरी, मच्छीमार, कामगार, मजूर आणि सामान्य जनतेच्या पाठीशी ठामपणे उभे राहण्याची ग्वाही रोहित पवार यांनी दिली.
*विकास हवा; पण उजनीच्या पाण्याचे काय?*
उजनीच्या प्रस्तावित प्रकल्पांबाबत सर्वाधिक महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे पाण्याचा वापर, त्याचे व्यवस्थापन आणि स्थानिकांना होणारा फायदा. AI डेटा सेंटरसाठी लागणारी शीतकरण व्यवस्था, न्यूक्लियर रिॲक्टरसाठी आवश्यक पाणी, ग्रीन हायड्रोजन निर्मिती आणि सौरऊर्जा प्रकल्पांचा परिसरावर होणारा संभाव्य परिणाम यांचा सविस्तर अभ्यास आवश्यक आहे. प्रत्येक प्रकल्पासाठी किती पाणी लागणार, वापरलेले पाणी पुन्हा वापरता येणार का, पर्यावरणावर काय परिणाम होणार आणि स्थानिकांना रोजगाराच्या किती संधी मिळणार, याची स्पष्ट माहिती सरकारने जनतेसमोर मांडणे गरजेचे आहे.
उजनी धरणातील पाण्यावर आधीच शेती, पिण्याचे पाणी आणि विविध गरजा अवलंबून आहेत. दुष्काळी परिस्थितीत पाण्याचे महत्त्व अधिकच वाढते. त्यामुळे मोठ्या प्रकल्पांना पाणी देताना स्थानिकांच्या मूलभूत गरजा आणि भविष्यातील पाण्याचे नियोजन यांचा विचार होणे आवश्यक आहे.
*प्रकल्पांवरून राजकीय चर्चा रंगणार?*
खासदार धैर्यशील मोहिते-पाटील यांनी यापूर्वी मांडलेली विरोधाची भूमिका आणि आता आमदार रोहित पवार यांनी स्थानिकांची भेट घेऊन व्यक्त केलेली भूमिका यामुळे उजनीच्या प्रस्तावित प्रकल्पांवर राजकीय व सामाजिक चर्चा अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे. मात्र, हा विषय केवळ राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांपुरता मर्यादित न राहता पाणी, पर्यावरण, शेती, मच्छीमारी आणि रोजगाराच्या प्रश्नांवर केंद्रित राहणे महत्त्वाचे आहे.
विकासाच्या माध्यमातून रोजगारनिर्मिती आणि आर्थिक प्रगती साधणे आवश्यक असले, तरी त्यासाठी स्थानिकांच्या उपजीविकेवर परिणाम होणार नाही याची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. उजनीच्या पाण्याचा वापर, प्रकल्पांची तांत्रिक व्यवहार्यता, पर्यावरणीय परिणाम आणि स्थानिकांच्या संमतीचा विचार करूनच पुढील निर्णय घेतले जाणार का, याकडे आता सोलापूर जिल्ह्यासह शेजारील जिल्ह्यांचे लक्ष लागले आहे.
